Một tìm kiếm giảm 83%: tôi thấy một câu chuyện về lòng tin. Không phải lòng tin vào công nghệ, mà là lòng tin vào sự bền vững của một thị trường chỉ biết sống nhờ những cú sốc lịch sử.
Tháng 7/2026, thế giới chứng kiến đỉnh cao của prediction market. World Cup, sự kiện thể thao toàn cầu, thổi bùng cả Google Trends lẫn khối lượng giao dịch trên Polymarket và Kalshi. Nhưng chỉ vài tuần sau, khi trái bóng dừng lăn, dữ liệu từ The Defiant cho thấy một thực tế phũ phàng: lượt tìm kiếm cho "prediction market" rơi thẳng về mức trước World Cup, giảm 83% so với đỉnh. Tin tức không dừng ở đó – Kalshi, nền tảng chịu sự quản lý của CFTC, đang bỏ xa Polymarket về khối lượng giao dịch thực tế, nhanh hơn cả tốc độ suy giảm của sự chú ý.
Đây không phải là một bài viết về sự sụp đổ. Đây là câu chuyện về sự trưởng thành của một thị trường non trẻ, và về cái giá phải trả khi bạn xây nhà trên cát của những sự kiện lớn.
Bối cảnh: World Cup là ngọn lửa, prediction market chỉ là diêm
Polymarket, ra mắt năm 2020, đã trở thành biểu tượng của prediction market phi tập trung. Dựa trên Polygon, sử dụng USDC và cơ chế conditional tokens, nó cho phép bất kỳ ai trên thế giới đặt cược vào kết quả các sự kiện – từ bầu cử Mỹ cho đến thể thao. Kalshi, ngược lại, là một sàn giao dịch tập trung được CFTC cấp phép, hoạt động hoàn toàn trong khuôn khổ pháp lý Mỹ. Cả hai cùng phục vụ nhu cầu dự đoán, nhưng khác nhau về triết lý: một bên là crypto-native, một bên là compliance-native.
World Cup 2026 là cú hích hoàn hảo. Dữ liệu Google Trends cho thấy hai đỉnh cao trùng với lịch thi đấu – một vào tháng 6 khi vòng bảng khởi tranh, một vào tháng 7 khi trận chung kết diễn ra. Lượng tìm kiếm đạt mức cao nhất trong 5 năm. Khối lượng giao dịch trên Polymarket cũng lập kỷ lục vào tháng 7. Mọi thứ dường như đang ủng hộ câu chuyện "prediction market là tương lai của thông tin".
Nhưng rồi World Cup kết thúc. Và sau đó, sự thật lộ diện.
Core Insight: Sự phụ thuộc vào sự kiện lớn – một canh bạc cấu trúc
83% sụt giảm tìm kiếm là con số đáng sợ, nhưng không bất ngờ với những ai đã theo dõi thị trường này từ năm 2020. Prediction market, về bản chất, là một ngành công nghiệp theo mùa. Nó không giống như DeFi lending hay DEX, nơi có nhu cầu giao dịch hàng ngày. Nó sống dựa vào những sự kiện mang tính bước ngoặt: bầu cử, thể thao, thiên tai, kinh tế vĩ mô. Khi không có sự kiện nào đủ lớn, người dùng biến mất.
Điều mà nhiều người bỏ qua là tốc độ hạ nhiệt. Tìm kiếm giảm 83% đồng nghĩa với việc toàn bộ lượng người dùng mới – những người đến vì World Cup – đã rời đi. Họ không ở lại để thử các thị trường nhỏ hơn như "Giá ETH cuối tháng" hay "Ai sẽ thắng giải Oscar". Họ chỉ đến vì sự kiện lớn, và rời đi khi nó kết thúc. Đây không phải là một vấn đề của sản phẩm, mà là của bản chất con người: chúng ta quan tâm đến những gì đang hot, không phải những gì ổn định.
Tuy nhiên, câu chuyện thú vị hơn nằm ở sự phân hóa giữa Polymarket và Kalshi. Dữ liệu từ The Defiant chỉ ra rằng Kalshi đang kéo xa Polymarket về khối lượng giao dịch thực tế, và tốc độ bỏ xa này còn nhanh hơn cả tốc độ sụt giảm của sự chú ý. Nói cách khác, Polymarket mất thị phần nhanh hơn so với mức độ người dùng mất hứng thú với prediction market nói chung.
Contrarian Angle: Sự dịch chuyển thầm lặng từ phi tập trung sang tuân thủ pháp lý
Khi tôi phân tích 15 dự án ICO vào năm 2017, tôi học được một bài học: sự phi tập trung chỉ có giá trị khi nó mang lại lợi thế cạnh tranh thực sự. Trong trường hợp của prediction market, lợi thế của Polymarket là không cần KYC, có thể truy cập từ bất kỳ đâu trên thế giới, và minh bạch hoàn toàn trên chain. Nhưng World Cup cho thấy đa số người dùng – đặc biệt là người dùng Mỹ – sẵn sàng chấp nhận KYC và kiểm soát tập trung để đổi lấy sự an toàn pháp lý.
Kalshi có giấy phép CFTC. Điều đó có nghĩa là người dùng Mỹ có thể rút tiền về tài khoản ngân hàng mà không lo bị đóng băng, không lo bị điều tra. Polymarket, sau vụ dàn xếp với CFTC năm 2022, vẫn đang trong vùng xám. Và khi thị trường giảm, yếu tố "an toàn" trở nên quan trọng hơn "tự do". Đây là lý do tại sao Kalshi vượt lên: nó không phải là nền tảng tốt hơn về mặt kỹ thuật, mà là nền tảng an toàn hơn về mặt pháp lý.
Điều này đặt ra một câu hỏi khó cho toàn bộ ngành Web3: Nếu người dùng chọn giải pháp tập trung, có kiểm soát, thì "phi tập trung" có còn là lợi thế bán hàng hay không? Câu trả lời, theo tôi, là có – nhưng chỉ cho một nhóm người dùng cụ thể, những người thực sự cần sự không cần xin phép. Và nhóm đó, như dữ liệu cho thấy, không đủ lớn để duy trì một thị trường sôi động nếu không có sự kiện lớn.
Takeaway: Lửa đã tắt, diêm còn đó – nhưng ai sẽ là người đánh lửa tiếp theo?
World Cup 2026 đã chứng minh rằng prediction market có thể thu hút hàng tỷ đô la giao dịch và hàng triệu lượt tìm kiếm. Nhưng nó cũng chứng minh rằng sự chú ý đó là thoáng qua. Để trở thành một ngành công nghiệp bền vững, prediction market cần một chất xúc tác thường xuyên hơn: có thể là các sự kiện chính trị định kỳ (bầu cử Mỹ 2028), hoặc một sự thay đổi sản phẩm mang tính cách mạng (ví dụ: tích hợp với AI để tự động tạo thị trường cho mọi sự kiện nhỏ).
Còn hiện tại, câu chuyện của Polymarket và Kalshi là một lời nhắc nhở: trong thế giới tiền số, giá trị thực sự không đến từ công nghệ, mà từ lòng tin. Và lòng tin, như chúng ta đã thấy, có thể mất đi nhanh hơn cả một cú click chuột.
Tôi sẽ theo dõi dữ liệu tháng 9 và tháng 10. Nếu khối lượng giao dịch không giữ được trên mức nền trước World Cup, thì prediction market sẽ chỉ là một ngọn lửa rơm. Còn nếu nó hồi phục nhờ một sự kiện bất ngờ nào đó, chúng ta sẽ biết rằng ngành này vẫn còn nhiều điều để nói. Nhưng dù thế nào, 83% sụt giảm này sẽ là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử của một thị trường non trẻ.