Hook:
Có một sự thật mà tôi đã chứng kiến từ năm 2017: khi một tổ chức thực thi pháp luật lên tiếng ủng hộ một dự luật về tiền số, điều đó thường báo hiệu hai điều. Thứ nhất, dự luật đó có khả năng thông qua cao hơn. Thứ hai, và quan trọng hơn, nó mang theo một cái bóng dài của những điều khoản mà ngành công nghiệp crypto có thể không thích. Tuần này, Hiệp hội Cán bộ Thực thi Pháp luật Liên bang (FLEOA) chính thức ủng hộ CLARITY Act trước khi Thượng viện Mỹ bỏ phiếu. Sổ cái không biết nói dối, nhưng con người thì có. Và những con người này hiếm khi ủng hộ một điều gì đó mà không có lợi cho họ.
Context:
CLARITY Act – viết tắt của “Clear Language and Regulatory Intent for Token Classification Act” – là một nỗ lực lập pháp nhằm mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý cho việc phân loại tài sản số tại Mỹ. Mục tiêu chính của nó là xác định ranh giới giữa chứng khoán và hàng hóa (commodity) đối với các token, qua đó loại bỏ tình trạng mơ hồ đã kéo dài gần một thập kỷ. Trong nhiều năm, các dự án như XRP, ADA hay SOL đã phải sống trong vòng xoáy pháp lý, và các sàn giao dịch thì luôn trong tình trạng bất an. Cho đến nay, SEC và CFTC vẫn tranh giành quyền quản lý, và những vụ kiện như SEC kiện Ripple đã chứng minh rằng sự thiếu rõ ràng là cái giá mà cả ngành phải trả. FLEOA, với tư cách là một tổ chức đại diện cho hơn 30.000 nhân viên thực thi pháp luật liên bang, có ảnh hưởng đáng kể tại Washington. Sự ủng hộ của họ có thể giúp dự luật vượt qua các rào cản thủ tục, nhưng nó cũng là một tín hiệu cho thấy nội dung của CLARITY Act có thể có lợi cho bộ máy thực thi hơn là cho sự đổi mới.
Core: Phơi bày những gì ẩn sau lớp sơn ủng hộ
Tôi đã theo dõi hồ sơ lập pháp của Mỹ về crypto từ sau vụ điều tra BitConnect năm 2017. Khi đó, tôi mới 24 tuổi, và tôi đã phát hiện ra rằng các cơ quan thực thi pháp luật thường ủng hộ các dự luật cho phép họ tiếp cận nhiều dữ liệu hơn, có nhiều công cụ điều tra hơn, và dĩ nhiên, có nhiều quyền lực hơn. Với CLARITY Act, điều này cũng không ngoại lệ. Hãy nhìn vào ba điểm chính:
*Thứ nhất: Về mặt kỹ thuật, dự luật này không phải là công nghệ, nó là văn bản pháp quy. Nhưng tôi đã thấy nhiều lần: các văn bản pháp quy có thể gây ra hiệu ứng công nghệ. Khi bạn định nghĩa một token là “hàng hóa”, bạn vô tình tạo ra một áp lực lên các nền tảng DeFi – vốn hoạt động mà không cần định danh người dùng. FLEOA muốn một định nghĩa rõ ràng để có thể truy tố các hành vi gian lận dễ dàng hơn. Điều này có vẻ hợp lý. Nhưng trong thực tế, một định nghĩa quá rộng có thể biến bất kỳ token nào không minh bạch về danh tính người phát hành thành một “chứng khoán” – ngay cả khi nó là một token quản trị phi tập trung. Tôi đã từng kiểm toán hợp đồng thông minh của YAM vào năm 2020 và thấy rằng ngay cả một stablecoin thuật toán cũng có thể bị gán nhãn là chứng khoán nếu nó hứa hẹn lợi nhuận thông qua lãi suất. — Root: Phơi bày sự thật rằng mọi dự luật “rõ ràng” đều đến từ nhu cầu kiểm soát của cơ quan thực thi, chứ không phải từ nhu cầu phát triển của ngành.
*Thứ hai, hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Khi FLEOA ủng hộ một dự luật, điều đó thường có nghĩa là họ đã được xem trước nội dung. Và tôi cá rằng nội dung đó bao gồm các điều khoản về “nghĩa vụ báo cáo” và “yêu cầu lưu giữ dữ liệu” đối với các sàn giao dịch. Trong một báo cáo tôi từng thực hiện vào năm 2021 về wash-trading NFT, tôi phát hiện rằng các sàn tập trung như OpenSea có thể đối phó với yêu cầu báo cáo một cách dễ dàng. Nhưng các nền tảng DeFi như Uniswap thì không. Nếu dự luật yêu cầu các nền tảng phi tập trung phải có cơ chế xác minh danh tính (KYC) – giống như các sàn tập trung – thì đó sẽ là một cú sốc. Hãy nhìn vào tác động năm 2022 khi Tornado Cash bị trừng phạt: toàn bộ hệ sinh thái DeFi chao đảo vì các front-end và RPC provider phải chặn địa chỉ. CLARITY Act có thể tạo ra một hiệu ứng lan truyền tương tự, nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều.
*Thứ ba, không thể bỏ qua khía cạnh thời điểm. Thị trường hiện tại đang ở giai đoạn đi ngang – một giai đoạn tích lũy mệt mỏi. Các tổ chức thì quan sát, các nhà đầu tư nhỏ lẻ thì chờ đợi. Một dự luật được thông qua trong bối cảnh này có thể tạo ra một cú hích tăng giá ngắn hạn, nhưng tôi đã thấy quá nhiều lần “mua tin đồn, bán sự thật”. Khi cơ quan thực thi pháp luật ủng hộ, thường thì giá đã phản ánh kỳ vọng. Và nếu dự luật thực sự có lợi cho các cơ quan thực thi, thị trường sẽ nhanh chóng nhận ra rằng “rõ ràng” không đồng nghĩa với “thoải mái”.
Tôi nhớ lại năm 2022, khi sàn FTX sụp đổ, tôi đã viết một báo cáo dài 30 trang về nguyên nhân hệ thống. Một trong những nguyên nhân là sự thiếu rõ ràng về quy định đã cho phép SBF làm những điều mờ ám. Nhưng giải pháp không phải là một dự luật cho phép FBI dễ dàng đóng băng tài sản hơn. Giải pháp là một khuôn khổ khuyến khích sự minh bạch và tự do. CLARITY Act, với sự ủng hộ của FLEOA, có nguy cơ nghiêng quá nhiều về phía kiểm soát.
Contrarian: Phần phe bò đúng – Tại sao tôi vẫn có thể sai
Tuy nhiên, một nhà phân tích lạnh lùng phải luôn kiểm tra các giả định của chính mình. Và tôi không thể phủ nhận rằng có một lập luận mạnh mẽ ủng hộ CLARITY Act, một lập luận mà ngay cả tôi cũng phải cân nhắc. Đó là: sự rõ ràng pháp lý, dù có khắt khe đến đâu, vẫn tốt hơn sự mơ hồ. Vào năm 2020, khi tôi audit hợp đồng của Compound, tôi thấy rằng việc biết trước các quy tắc – dù chúng nghiêm ngặt – cho phép các nhà phát triển xây dựng các biện pháp phòng ngừa cụ thể. Nếu CLARITY Act định nghĩa rõ ràng rằng “một token phi tập trung không phải là chứng khoán”, thì những dự án như Ethereum, Solana, và Cardano có thể hít thở nhẹ nhõm. FLEOA ủng hộ có thể có nghĩa là họ tin rằng dự luật cho phép họ truy đuổi tội phạm mà không cản trở sự đổi mới. Tôi sẽ không loại trừ khả năng đó. Trên thực tế, các thị trường tài chính truyền thống đã phát triển mạnh mẽ dưới các quy tắc rõ ràng – Dodd-Frank Act cũng từng bị chỉ trích, nhưng nó đã mang lại sự ổn định cho hệ thống ngân hàng sau năm 2008. Tương tự, một khuôn khổ rõ ràng có thể thu hút các tổ chức lớn như BlackRock và Fidelity tham gia sâu hơn, đưa dòng vốn hàng tỷ USD vào crypto. Sổ cái không biết nói dối; nếu dự luật thực sự mang lại sự chắc chắn, tôi sẽ là người đầu tiên thừa nhận rằng mình đã đánh giá thấp tác động tích cực của nó.
Takeaway: Câu hỏi không phải là “liệu CLARITY Act có thông qua không?”, mà là “chúng ta có sẵn sàng cho hậu quả của nó không?”
Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần: một dự luật được ủng hộ bởi cơ quan thực thi pháp luật thường mang đến một tương lai mà các cơ quan đó có nhiều quyền lực hơn, và ngành công nghiệp thì mất đi một phần tự do. CLARITY Act có thể là bước ngoặt đưa crypto vào kỷ nguyên “được định nghĩa rõ ràng”, nhưng cũng có thể là cánh cửa mở cho một làn sóng tuân thủ tốn kém. Khi bạn nghe thấy tiếng vỗ tay từ các nhân viên thực thi pháp luật, hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Hãy nhớ rằng: mọi sự rõ ràng đều có cái giá của nó. Câu hỏi duy nhất là ai sẽ trả cái giá đó.