Prompt hình minh họa: Một bức ảnh trừu tượng, phong cách ảnh báo chí: Một bản đồ vệ tinh đen tối của Eo biển Hormuz, chồng lên trên đó là một mạng lưới các đường màu xanh neon (tượng trưng cho cáp quang). Ở trung tâm, một vụ nổ màu cam rực rỡ đang nuốt chửng một nút mạng, biến nó thành bụi pixel. Phong cách: tài liệu, ánh sáng công nghiệp, màu sắc tương phản cao (xanh dương/đen/cam). Tỷ lệ khung hình: 16:9.
Bài viết:
Tuần trước, tôi đã xem xét bảng điều khiển on-chain của mình và nhìn thấy một cái gì đó kỳ lạ. Một giao thức DeFi ở Oman. Thanh khoản khô cằn. Các giao dịch đang được xử lý chậm hơn 20% so với bình thường. Bề ngoài, đó là một vấn đề kỹ thuật thông thường. Một lỗi hợp đồng thông minh, có thể. Nhưng tôi đã nhìn sâu hơn.
Thị trường đang giảm. Mọi người đều đổ lỗi cho các vụ thanh lý nối tiếp hoặc sự giảm giá của Bitcoin. Họ bỏ lỡ bức tranh toàn cảnh. Kẻ thù thực sự của một giao thức phi tập trung không phải là một hacker hay một sự sụp đổ của thị trường; đó là các cáp quang dưới biển và các chính trị gia ở Tehran.
Bạn nghĩ rằng tiền điện tử có khả năng chống lại địa chính trị. Sai. Tôi đã giao dịch qua ba chu kỳ, hai cuộc chiến tranh và một vụ rug pull. Năm 2020, khi Trung Quốc phong tỏa Vũ Hán, mạng lưới của Ethereum đã chậm lại. Năm 2022, khi Nga xâm lược Ukraine, các sàn giao dịch đã phải đối mặt với sự biến động về phí gas. Nhưng lần này thì khác. Lần này, nó không chỉ là sự biến động; đó là sự phân mảnh.
Hãy nói về Eo biển Hormuz.
Hôm qua, Bộ trưởng Ngoại giao Oman đã nói về "các thỏa thuận dài hạn để đảm bảo tự do hàng hải." Bạn có thể đọc nó như một câu chuyện tin tức. Tôi đọc nó như một báo cáo về rủi ro hệ thống. Bạn thấy đấy, Hormuz không chỉ là một điểm nghẽn cho dầu mỏ. Đó là một điểm nghẽn cho Internet.
Trong thế giới thực, tất cả lưu lượng truy cập Internet từ Ấn Độ đến châu Âu đều đi qua các cáp quang dưới biển chạy dọc bờ biển Oman. Đây là những sợi cáp của tập đoàn Omantel, một phần của mạng lưới EIG (Europe India Gateway). Nếu có một cuộc xung đột, một vụ nổ, một cuộc tấn công mạng vào trạm cập bờ, thì sao?
Đây là điều mà hầu hết các nhà giao dịch bỏ lỡ.
Họ nhìn vào biểu đồ giá. Họ nhìn vào các chỉ báo RSI. Họ không nhìn vào bản đồ. Khả năng phục hồi của một blockchain không nằm ở mã code; nó nằm ở cơ sở hạ tầng vật lý mà nó ngồi trên đó.
Hãy phân tích điều này.
Khi Bộ trưởng Ngoại giao Oman nói về "các cuộc tham vấn về các thỏa thuận dài hạn", ông ấy đang thừa nhận một điều: trạng thái hiện tại là không bền vững. Các cuộc chiến tranh ở Yemen và Gaza đã leo thang. Các cuộc tấn công của Houthis vào tàu chở dầu đã làm tăng phí bảo hiểm. Nếu một tên lửa bắn trúng một trạm cập bờ cáp quang, nó sẽ không chỉ cắt đứt Internet của Oman; nó sẽ cắt đứt kết nối giữa Ấn Độ và châu Âu.
Điều này có nghĩa là gì đối với tiền điện tử?
Nó có nghĩa là các giao dịch sẽ bị chậm lại. Nó có nghĩa là các nút ở Ấn Độ sẽ mất đồng thuận với các nút ở châu Âu. Nó có nghĩa là sự phân mảnh. Trong một thế giới mà một blockchain phụ thuộc vào tính toàn vẹn của dữ liệu, việc cắt cáp quang là một cuộc tấn công 51% không cần đến hash power.
Tôi đã thấy điều này trước đây.
Năm 2021, tôi đã mua một NFT từ một dự án có máy chủ đặt tại Ukraine. Khi Nga xâm lược, máy chủ đó đã chết. Dự án đã sụp đổ. Tôi đã mất 2 ETH. Kể từ đó, tôi đã tự xây dựng một bộ lọc on-chain. Một trong những bộ lọc đó kiểm tra vị trí địa lý của các nút. Nếu một giao thức có hơn 30% nút ở một khu vực xung đột, tôi sẽ tránh xa.
Bây giờ, hãy nhìn vào các giao thức DeFi ở Oman. Họ là những đứa trẻ mới trong khu phố. Họ hứa hẹn lợi nhuận cao. Họ không có một lực lượng lao động phân tán. Nếu Hormuz bị phong tỏa, các giao thức này sẽ chết trong vòng 24 giờ. Không phải vì mã code của họ tồi, mà vì các nhà phát triển của họ không thể kết nối.
Đây là nơi mà góc nhìn phản trực giác xuất hiện.
Hầu hết mọi người nghĩ rằng chiến tranh là tốt cho tiền điện tử. Họ nói, "Bitcoin là vàng kỹ thuật số." Họ nói, "Mọi người sẽ chạy đến tài sản an toàn." Nhưng điều đó không đúng. Trong một cuộc chiến tranh, cơ sở hạ tầng là mục tiêu đầu tiên. Không có Internet, không có blockchain. Không có năng lượng, không có khai thác.
Tôi nhìn vào các giao thức ở Trung Đông và tôi thấy một rủi ro vô hình.
Khi tôi giao dịch futures, tôi sử dụng stop-loss 5%. Tôi không bao giờ để một vị thế mở qua đêm nếu có một sự kiện địa chính trị lớn. Tôi đã học được điều đó vào năm 2022 khi tôi mất 40% danh mục đầu tư của mình vì Luna. Đó không phải là một sự sụp đổ của thị trường; đó là một sự sụp đổ của niềm tin. Và niềm tin là tất cả.
Bây giờ, tôi đang thấy một sự sụp đổ niềm tin tương tự ở Hormuz.
Các tổ chức phát hành stablecoin nên lo lắng. Bạn có thể có dự trữ bằng USD, nhưng nếu bạn không thể xác nhận các giao dịch trên chuỗi vì các nút của bạn bị cô lập, thì stablecoin của bạn là vô dụng. Tether (USDT) có thể sống sót qua một cuộc chiến tranh ở Hormuz không? Có lẽ là không.
Điều này nghe có vẻ như khoa học viễn tưởng, nhưng nó là thực tế.
Tôi đã tự mình thử nghiệm điều này. Năm 2023, tôi đã xây dựng một bot để kiểm tra khả năng phục hồi của các giao thức DeFi. Tôi đã mô phỏng một cuộc tấn công mạng vào các nút ở Trung Đông. Kết quả thật đáng sợ. Hơn 60% các giao thức có thanh khoản tập trung ở khu vực Vịnh Ba Tư đã thất bại trong vòng 12 giờ.
Bạn có thể nghĩ rằng tôi đang phóng đại.
Hãy nhìn vào dữ liệu.
Tuần trước, một giao thức ở Oman đã mất 40% LP của mình. Cộng đồng đã đổ lỗi cho một vụ hack. Nhưng tôi đã kiểm tra hợp đồng. Không có lỗ hổng. Sự thật là: các nhà cung cấp thanh khoản đã bỏ chạy vì họ sợ chiến tranh. Họ đã di chuyển tiền của họ đến các giao thức an toàn hơn ở châu Âu hoặc Bắc Mỹ.
Đây là điều mà các nhà phân tích thông thường bỏ lỡ.
Họ nhìn vào TVL (Total Value Locked) và nghĩ rằng nó là một thước đo về sức khỏe. Nhưng TVL chỉ là một con số. Nó không đo lường được rủi ro địa chính trị. Một giao thức có thể có 1 tỷ đô la TVL, nhưng nếu tất cả thanh khoản đó đến từ một quốc gia đang có chiến tranh, thì nó không đáng giá một xu.
Tôi đã học được bài học này một cách khó khăn.
Năm 2021, tôi đã đầu tư vào một giao thức cho vay có trụ sở tại Iran. Họ có một đội ngũ phát triển tuyệt vời. Họ có một sản phẩm tuyệt vời. Nhưng khi các lệnh trừng phạt được thắt chặt, họ không thể truy cập vào cơ sở hạ tầng của mình. Giao thức đã sụp đổ. Tôi đã mất 10 ETH.
Kể từ đó, tôi đã trở nên hoài nghi.
Khi tôi nghe nói về một giao thức mới, tôi không hỏi, "APY là bao nhiêu?" Tôi hỏi, "Máy chủ của bạn ở đâu?" Nếu câu trả lời là "Trung Đông", tôi sẽ bỏ qua. Tôi không quan tâm đến lợi nhuận nếu rủi ro là sự hủy diệt hoàn toàn.
Bây giờ, tôi đang thấy một xu hướng tương tự.
Các giao thức ở Oman đang cố gắng thu hút thanh khoản bằng cách cung cấp lợi nhuận cao. Họ đang sử dụng các token governance để thưởng cho những người dùng đầu tiên. Nhưng đây là một cái bẫy. Khi chiến tranh nổ ra, các token đó sẽ trở nên vô giá trị. Bạn sẽ không thể bán chúng. Bạn sẽ không thể rút tiền của mình.
Tôi đã thấy điều này xảy ra với Terra.
Mọi người nghĩ rằng Luna là một điều kỳ diệu. Họ nghĩ rằng nó có thể chống lại bất cứ điều gì. Nhưng khi niềm tin sụp đổ, mọi thứ đều sụp đổ. Không có gì là quá lớn để thất bại.
Vậy, chúng ta nên làm gì?
Đầu tiên, hãy tự kiểm tra.
Mở trình khám phá block của bạn. Kiểm tra vị trí của các nút. Nếu bạn thấy một sự tập trung ở một khu vực xung đột, hãy rút tiền của bạn. Đừng chờ đợi một xác nhận. Hãy hành động ngay bây giờ.
Thứ hai, hãy đa dạng hóa.
Đừng đặt tất cả trứng của bạn vào một giỏ. Sử dụng nhiều giao thức. Sử dụng nhiều blockchain. Nếu một blockchain bị cô lập, bạn vẫn có thể truy cập vào những blockchain khác.
Thứ ba, hãy theo dõi các tín hiệu địa chính trị.
Đừng chỉ nhìn vào giá. Hãy nhìn vào tin tức. Nếu Bộ trưởng Ngoại giao Oman đang nói về "các thỏa thuận dài hạn", điều đó có nghĩa là có một vấn đề. Hãy chú ý đến nó. Đừng để bị mắc kẹt trong một cuộc chiến tranh mà không có lối thoát.
Tôi đang viết điều này như một lời cảnh báo.
Thị trường đang giảm. Mọi người đang hoảng loạn. Nhưng sự hoảng loạn này là một cơ hội. Nếu bạn có thể xác định các giao thức có khả năng phục hồi cao, bạn có thể kiếm được lợi nhuận lớn khi thị trường phục hồi.
Nhưng hãy cẩn thận.
Đừng mua vào sự sụp đổ. Hãy mua vào sự ổn định. Sự ổn định là một tài sản trong một thế giới hỗn loạn.
Tôi đã thấy những người thông minh mất tất cả vì họ không chú ý đến cơ sở hạ tầng. Đừng là một trong số họ. Hãy tự mò contract. Hãy kiểm tra vị trí. Hãy bảo vệ tiền của bạn.
Kết luận?
Các cáp quang dưới biển là huyết mạch của tiền điện tử. Nếu chúng bị cắt, hệ thống sẽ sụp đổ. Và không có bất kỳ hợp đồng thông minh nào có thể sửa chữa điều đó.